مسکو به ایران چه سلاحهایی میفروشد؟ جزئیاتی از بزرگترین قرارداد احتمالی تسلیحاتی ایران بعد از انقلاب

سردار حسین دهقاندر هفته جاری برای مذاکره بر سر چندین قرارداد مهم تسلیحاتی به مسکو سفر کرد. درصورت عملیاتی شدن این قراردادها، ایران بزرگترین خریدهای تسلیحاتی خود بعد ازانقلاب اسلامی را رقم خواهد زد. سفر سردار دهقان به مسکو بعد از آن انجام شد کههیاتی نظامی از ایران در ابتدای پاییز امسال به روسیه سفر کرد و سرگئی شویگو وزیردفاع روسیه نیز به تهران سفر کرد.

به گزارش جنوب نیوز، اینستیتو واشنگتن در گزارشی از خریدهای مهم ایران از روسیه که احتمالادو طرف در حال نهایی کردن قراردادهای آن هستند به تاکید رهبر انقلاب و پوتین برتقویت همکاریهای دفاعی و امنیتی اشاره کرده است و فهرست قراردادهای احتمالی دوطرف و چرایی آن را به صورت زیر بر شمرده است:

قرارداد خریدجنگنده:

بنا به گزارشهایموجود، ایران به خرید تعداد زیادی جنگنده چندمنظوره فلانکر Su-30SME از روسیه نزدیک شده است. نهایی شدن این قرارداد به توانایی روسیهدر غلبه بر مخالفتهای بینالمللی با چنین قراردادی و نیز کسب مجوز شورای امنیتمنوط است. قرار است تعدادی از این جنگندهها به شکل ساخته شده وارد ایران شود وتعدادی دیگر از آنها در تاسیسات هوایی ایران در نزدیکی اصفهان مونتاژ شود.

مدل دقیق فلانکرهاییکه ایران از روسیه خریداری خواهد کرد هنوز معلوم نشده است. مدل دو نفره Su-30 میتواند ترکیب قابل توجهی از تسلیحات هوا به هوا و هوا به زمین واز جمله موشکهای آر-77 که شبیه موشک آمریکایی امرام است و برد آن از 90 کیلومترفراتر میرود و نیز موشک ضد کشتی یاخونت با برد سیصد کیلومتر را حمل کند. هنوزروشن نیست که آیا هواپیماهایی که احتمالا روسیه به ایران خواهد فروخت به رادارآرایه فازی پیشرفته و موتورهای جدید AL-31Fمجهز خواهند بود یا خیر ولی سیستم اویونیک آنها کاملا روسی خواهد بود که شاید بخشهاییاز آن در ایران مونتاژ شود. بعد از خریداری این جنگندهها از روسیه، ایران احتمالاآنها را در شش پایگاه هوایی مستقر خواهد کرد و علاوه بر افزایش قابل توجه تواندفاع هوایی، رهگیری و ماموریتهایی ضربتی دوربرد به نیروی هوایی ایران این تواناییداده خواهد شد که با استفاده از سوختگیری هوایی ماموریتهایی به مسافت پنج هزارکیلومتر را نیز انجام دهد.

ایران از فقدانهواپیماهای آموزشی پیشرفته نیز رنج میبرد. به همین دلیل است که انتظار میرودایران تعداد محدودی هواپیمای یاک 130 نیز از روسیه بخرد که از آن میتوان درماموریتهای ضدتروریستی در منطقه نیز استفاده کرد. بیشتر هواپیماهای جنگنده ایرانیقدیمی شدهاند و با وجود برخی بروزرسانیها در آن باید جایگزین شوند. با این وجودانتظار نمیرود که ایران هواپیماهای قدیمی خود را به سرعت بازنشسته کند.

علاوه بر این،گزارشها حاکی از این است که ایران قصد دارد تولید مشترک هلیکوپترهای کاموف و نیزموتور هواپیما را پیگیری کند اگر چه هنوز روشن نیست که چنین قراردادی بین دو طرفامضا خواهد شد یا خیر. ایران برای پیگیری پروژههای هوایی خود در آینده به منبعمطمئنی از موتورهای پیشرفته نیازمند است ولی در گذشته، برنامههای مشترک تحقیق وتوسعه ایران در این حوزه به نتیجه ملموسی نرسیده است. برنامه آنتونوف 140 و نیزبرنامه شفق از جمله ناکامیهای ایران در این مسیر بودهاند. مدیر جهاد خودکفایینیروی هوایی ایران از جمله همراهان سردار دهقان در سفر به مسکو بود و احتمال میرودایران بار دیگر به دنبال جلب همکاری روسیه در برنامههای ساخت جنگنده و موشک خودباشد.

همچنین اخیرااعلام شده است که ممکن است ایران حدود صد فروند از جتهای مسافربری منطقهایسوپرجت سوخو را خریداری کند. احتمال میرود که روسیه از فروش جنگندههای سوخو بهعنوان اهرمی برای تشویق ایران به خرید هواپیماهای مسافربری ساخت روسیه استفادهکند. سازندگان روس هواپیماهای مسافربری روس که با رقابتی شدید با همتایان غربی خودمواجه هستند برای فروش هواپیما باید مجوز استفاده از قطعات ساخت آمریکا در چنینهواپیماهایی را به دست آورند.

موشکهای اس- 300

روسیه به زودیتحویل پنج سامانه دفاع موشکی دوربرد S-300PMU-2 بهایران را آغاز خواهد کرد. این سامانه که ایران سالهای زیادی را برای دریافت آنمنتظر مانده است میتواند به صورت همزمان تا صد هدف را رهگیری کند و به طور همزمانبا شش تای آنها تا فاصله دویست کیلومتری درگیر شود. احتمالا همراه با این سامانههایک ایستگاه فرماندهی پیشرفته نیز به ایران داده خواهد شد تا امکان هماهنگ کردنسامانههای جدید اس – 300 با سامانهقدیمیتر اس – 200 که دراختیار ایران است نیز فراهم شود. به علاوه، واحدهای مجزای آتشبارهای دارای رادارآرایه فازی 96L6/96L6Eنیز احتمالا به ایران فروخته خواهد شد تا صد کیلومتر به برد کشف هدف سامانهاضافه شود.

از سوی دیگر،برخی از مقامات ایرانی از علاقه خود به خرید سیستم جدیدتر اس- 400 نیز خبر دادهاندولی با توجه به عقب افتادگی تولید این سیستم از برنامه تولید خود، بعید است اینسامانه به زودی به ایران فروخته شود. مسکو تولید اس- 300 را در سال 2011 متوقفکرده است و بنابراین سیستمهایی که قرار است به ایران تحویل داده شود به تدریج باسامانه اس-400 جایگزین خواهد شد. کرملین تصمیم گرفته است که تا زمان تامین شدن همهنیازهای داخلی، همه سفارشهای خارجی اس-400 را به حالت تعلیق در آورد.

سامانه S-300PMU-2 که قرار است به ایران فروخته شود از نظر تعداد اهدافی که به شکلهمزمان رهگیری میکند از اس- 400 صعیفتر است؛ علاوه بر این توانایی کمتری در مقابلبا اهداف رادارگریز و نیز جنگ الکترونیک دارد. با این وجود توانایی استفاده ازموشکهای 46N6E2 با برد 380 کیلومتر را دارد درحالی که برد اس-400 فعلا محدود به 250 کیلومتر است.

تانکهای جدید

طبق گزارشها،تهران همچنین در آستانه عقد قراردادی برای خرید تانکهای تی-90 و تولید تحت لیسانسروسیه این تانک در ایران است. در اوایل دهه 1990، ایران تعداد زیادی تانک T-72S از روسیه و کشورهای اروپای شرقی خریداری نمود و خط تولید تانک T-72 را نیز در غرب کشور راه اندازی کرد. ایران همچنین تلاش داشت کهبرنامه تحقیق و توسعه خود برای تولید تانک بومی ذوالفقار را با استفاده از قطعاتتانکهای روسی T-72 به پیش ببرد. حتی نسل سوم تانکذوالفقار که از نظر ظاهری شبیه تانک آمریکایی آبرامز M1A1 است هنوز به شکل عملیاتی به کار گرفته نشده است و روابط نزدیکتربا روسیه میتواند به تحقق این پروژه ایران کمک کند.

همکاریهای فضایی

پیشرفت برنامهماهوارهبرهای ایران با برخی موانع فنی جدید مواجه شده است و در سال گذشته ایرانپرتاب جدید انجام نداده است. تزریق فناوری روسی به این برنامه میتواند مورداستقبال جدی ایران قرار بگیرد. در اکتبر گذشته، وزارت دفاع ایران چندین پروژه جدیدو از جمله تکمیل یک پایگاه پرتاب فضایی در نزدیکی سمنان، توسعه کامل نسل اولماهوارهبر سیمرغ با توان قرار دادن ماهوارهای به وزن صد کیلوگرم در مدار پانصدکیلومتری و ساخت یک ماهواره دیگر را در دست گرفت. در حال حاضر بهترین منبع برایکمک به این پروژههای ایران، شرکتهای روسی و چینی هستند که ممکن است علاقمندباشند نیروی انسانی، آموزش و فناوری مورد نیاز را در اختیار ایران قرار دهند./تابناک

- - , .