زمینلرزه سیاسی در آنکارا؛ سرنوشت اردوغان منهای داوداوغلو چه خواهد شد؟

با این حال تجربه کنارهگیری عبدالله گل دبیر کل فعلی حزب عدالت و توسعه از مسئولیتهای سیاسی نشان داد نباید منتظر موضعگیریهای سخت داوداوغلو علیه اردوغان یا حزبش باشیم. احمد خود در یک سخنرانی بلافاصله گمانهها را کنار زد و اعلام کرد به عضویت در حزب حاکم ادامه داده و «هیچ کس از زبان یا حتی ذهن» او سخنی تحریکآمیز علیه رئیسجمهور نخواهد شنید.

اردوغان یک قدم فراتر گذاشته و اصلاً رفتن داوداوغلو را به نفع ترکیه ارزیابی کرد، کمااینکه تغییر رژیم سیاسی را نیز به نفع کشور دانست. دستیارش نیز در مصاحبهای پیشبینی کرد با رویکارآمدن یک نخستوزیر هماهنگتر با رئیسجمهور، ثبات بیشتری برای کشور و اقتصاد به دست خواهد آمد.

هماکنون نیز ترکیه رتبه 148 از 179 کشور را در شاخص آزادی بیان دارد اما با حساب رخداد اخیر، اروپاییان باید بیش از پیش نگران آزادی بیان در کشوری باشند که رئیس جدید حزب حاکم نیز برای جلوگیری از تکرار سرنوشت داوداوغلو، سخنان اردوغان را مو به مو تکرار خواهد کرد. گفته میشود این وظیفه نه چندان سنگین را احتمالاً بینالی یلدریم وزیر حمل و نقل یا برات البیراک وزیر انرژی و فرزندخوانده رئیسجمهوری برعهده خواه گرفت.

رسانههای غربی همگی به نقد رخدادی پرداختند که به نظر آنها به دست اردوغان برای آینده ترکیه رقم خورده است. نیویورک تایمز از «یکپارچهسازی قدرت» توسط بالانشینِ آنکارا سخن گفت و گاردین از تضعیف دموکراسی با کنایه «محکمترکردن مُشت رئیسجمهور اردوغان» یاد کرد. اکونومیست تأکید کرد دیگر در عرصه سیاسی ترکیه «فضایی برای میانهروها وجود ندارد» و هافینگتون پست نیز آن را «هشدار» برای اروپا و نشانه لزوم تجدید نظر در روابط با ترکیه دانست.

اردوغان البته بیکار ننشست و علیه اتحادیه اروپا موضع گرفت تا هم دست پیش را گرفته باشد و هم نشان دهد از این پس مسئول تنظیم مناسبات با اروپا شخص او است. او شروط جدید این اتحادیه برای اعطای معافیت روادید به ترکیه از جمله بازنگری در قانون مبارزه با تروریسم را رد کرد و گفت: «شما راه خود را بروید و ما هم راه خود». از این رو شاید بتوان رفتن داوداوغلو را نه تنها نقطه عطفی در سیاست داخلی ترکیه بلکه یکی از عوامل تغییر در معادلات منطقهای دانست.

منبع:

http://www.huffingtonpost.com/entry/turkey-ahmet-davutoglu-resigns_us_572b4fdee4b096e9f090617a
http://www.bbc.com/news/world-europe-36213401
http://www.transparency.org/country/#TUR
http://www.aljazeera.com/news/2016/05/turkey-erdogan-eu-160506132224863.html

* مشرق